Học, học nữa, học mãi và sự tự học của người vietnam bây chừ

LTS: Ông cha xưa có câu “Học, học nữa, học mãi” nhưng học để làm gì lại là một nghi vấn lớn chẳng hề bạn nào cũng nhận thức được một phương pháp chuẩn xác.

Giáo viên È Trí Dũng (một thầy giáo ở Quảng Ninh) đã có bài viết bình luận tiếp về chủ đề này.

Tòa soạn trân trọng gửi đến độc giả!

Báo Điện tử Giáo dục vietnam ngày 18/9/2016 có đăng bài viết "Học để khiến quan hay học để khiến cho giàu?" của tác giả Xuân Chiến, nổi lên một vấn đề cần giải đáp là mục đích học của nhân loại để làm cho gì.

Góp phần giải đáp thắc mắc này, xin được trao đổi, bình luận một số nhân tố.

Học để làm gì?

Nghi vấn ấy tưởng chừng như hữu hạn nhưng khi suy ngẫm rộng ra, đó nhường nhịn như lại là vô hạn.

Từ khi con người hiện ra, mặc dầu trong bất kỳ hoàn cảnh nào, môi trường nào cũng đều phải học.

Học ở trường lớp, học trong cuộc sống, học trong phường hội mà người ta thường nói là học trong trường đời.

"Suy cho cùng, bằng đại học chẳng hề là tấm vé lên "chuyến bay quang vinh" (Ảnh: phapluatplus.vietnam).

Ở đây, xin dẫn ra một bài thơ của Bác bỏ Hồ rút trong tập “Nhật ký trong tù” (theo Hồ Chí Minh toàn tập, Nhà xuất bạn dạng Chính trị Đất nước):

Dạ bán

“Thụy thì đô tượng thuần lương hán,

Tỉnh giấc hậu tài phân thiện, ác nghiệt nhân;

Thiện, ác nguyên lai vô định tính,

Đa do giáo dục đích nguồn cội”.

      
Nửa đêm

“Ngủ thì khách hàng nào cũng như lương thiện,

Thức giấc dậy phân ra kẻ dữ, hiền;

Thánh thiện, dữ phải đâu là tính sẵn,

Đa số do giáo dục mà nên”.

(Nam Trân dịch).

Giáo dục đối với mỗi người thật cần thiết!

Thế hệ chúng tôi được hình thành khi giang sơn đã hợp nhất và hoàn toàn độc lập. Chúng tôi không nhân thức đến chiến tranh và vì thế may mắn là được kết nạp một nền giáo dục được coi là hoàn toản và bài bạn dạng.

Ngẫm về sự học, trong phương pháp nhìn của thế hệ đó, được sống trong một chế độ định hình, một Nhà nước pháp quyền, theo xác định phương hướng giáo dục phổ biến từ năn nỉ nếp và truyền thống mái nhà cho tới chuỗi hệ thống giáo dục của giang sơn, dân tộc.

Chính cho nên ý kiến về sự học và giáo dục của chúng tôi có thể khác với nhiều người, khác biệt là lớp những người đi trước.

Người Trung Quốc có câu "Cái gốc sự học là học làm cho người", nền giáo dục của chúng ta luôn kết nạp những văn hóa tinh hoa của thế giới, vì vậy mặc dầu ta không đồng ý với người Trung Quốc ở phổ quát điểm, khác lạ là về chính trị và hệ lối suy nghĩ nhưng không thể phủ kiếm được ý kiến đạo khiến cho người trên.

"Nhân tri sơ, tính bạn dạng thiện", cái gốc của sự học được bắt đầu từ đó, đúng như ý niệm của Chưng Hồ trong bài thơ "Dạ bán" đã dẫn ở trên. Khi con người hiện ra, thân phụ cho ta lí trí làm người còn mẹ là nguồn nuôi dưỡng ý chí đó. 

Khởi nguồn sự học là vậy, vậy sự tạo ra của nó là gì?

Đối với mục đích học để làm quan hay để làm giàu đều là những tư tưởng không đúng.

Các cụ nhà ta nói: "Học để ấm tham gia thân", ở đây ta cần xem xét một câu nói, mặc dầu lúc đầu chỉ là một câu nói vui: "Phát hành của sự học là học để làm cho nhà (!).

Khiến cho nhà đất đây bao hàm ba nghĩa: một là xây dựng một mái nhà hòa thuận, êm ấm và êm ấm; hai là khiến một ngôi nhà theo nghĩa gốc của trong khoảng này; ba là để biến thành những người có tri thức rộng về một lĩnh vực nào đó, thí dụ nhà sử học, nhà luật học, nhà sư phạm, nhà chính trị... Tuy là nói vui nhưng ngẫm ra ta cũng thấy đúng!

Bởi lẽ, ai muốn tậu một tổ ấm mái ấm mà ko phải học phương pháp xây đắp? Có bạn nào xây nhà mà chẳng hề học? Mặc dù là một cái nhà dễ chơi với những yêu cầu kỹ thuật chung.

Và có khách hàng nào muốn biến thành người có chức quyền mà không hề quyết tâm, học tập? Thậm chí còn phải học toàn bộ.

Tuy nhiên, nếu nói như thế thì chưa thế bao quát hết được sự học, vốn là một phạm trù rất rộng lớn.

Sự học của người vn được biết tới đa dạng từ thời phong kiến với sự ngự trị của các hình thức vương triều. Khi đó, giáo dục vietnam bị ảnh hưởng phổ quát bởi Đạo nho, và những người học hành đỗ đạt đều ra làm cho quan.

Luật Việt Nam xác định chỉ tiêu việc học như thế nào?

Luật Giáo dục nước Cộng hòa Phố hội Chủ nghĩa vn xác định:

"Tiêu chí giáo dục là đào tạo con người vn sản xuất vừa đủ, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, thủy chung với tuyệt vời chủ quyền dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bổ dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, phục vụ đòi hỏi của tương lai xây đắp và bảo kê Tổ quốc" (điều 2).

Theo đó, đối với bậc học Măng non, đối tượng đầu tiên trong công đoạn lẫm chẫm đầu đời được thụ hưởng của nền giáo dục được xác định với tiêu chí là "giúp trẻ thơ sản xuất về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, hình thành những yếu tố đầu tiên của tư cách, sẵn sàng cho con nhỏ vào học lớp một".

Đương nhiên sự pháp luật này còn mang tính máy móc, buộc chúng ta phải nhìn kiếm được sự học và yếu tố giáo dục trong cục bộ của một chuỗi hệ thống, khác lạ là nhân tố này cũng cần phải xem xét khi Nhà nước đã có chủ trương đổi mới căn bản và trọn vẹn giáo dục.

Khi đó, sự học của người vietnam được chú ý, bình chọn trong một hệ thống đối với từng thời kỳ, từng cấp học và bậc học với những tiêu chí cụ thể.

Theo phương pháp nhìn đó, sự học của người vietnam được xem xét trong toàn bộ theo từng level mang tính hệ thống sau (yếu tố 27 Luật giáo dục):

- Giáo dục Tiểu học nhằm giúp sinh viên hiện ra những hạ tầng ban đầu cho sự phát hành chính xác và lâu dài về đạo đức, trí óc, thể chất, thẩm mỹ và các tài năng cơ bản để sinh viên tiếp diễn học Trung học Hội chợ.

- Giáo dục Trung học Hội chợ nhằm giúp học sinh củng cố và tạo ra những kết quả của giáo dục Tiểu học; có học vấn phổ biến ở trình độ cơ sở vật chất và những hiểu nhân thức lúc đầu về kỹ thuật và hướng nghiệp để tiếp tục học Trung học Phổ thông, trung cấp, học nghề hoặc đi tham gia cuộc sống công phu.

- Giáo dục Trung học Phổ biến nhằm giúp học sinh củng cố và phát triển những kết quả của giáo dục Trung học Hội chợ, hoàn thành học vấn đa dạng và có những hiểu nhân thức tầm thường về công nghệ và hướng nghiệp, có điều kiện phát huy năng lực tư nhân để chọn hướng sản xuất, tiếp tục học Đại học, Cao đẳng, trung cấp, học nghề hoặc đi tham gia cuộc sống công lao.

Những chỉ tiêu chi tiết đó của từng bậc học được đặt bình thường trong chỉ tiêu cục bộ của giáo dục nhiều là:

"Giúp sinh viên phát triển hoàn toản về đạo đức, trí óc, thể chất, thẩm mỹ và các tài năng cơ bản, tạo ra năng lực tư nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành tư cách loài người Việt Nam phố hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân; sẵn sàng cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi tham gia cuộc sống công lao, nhập cuộc xây dựng và kiểm soát an ninh Đất nước".

Theo đó, bậc học cao nhất của giáo dục vietnam là Đại học được xác định với chỉ tiêu là "huấn luyện người học có phẩm chất chính trị, đạo đức, có tinh thần dịch vụ nhân dân, có kiến thức và năng lực thực hành nghề nghiệp tương hợp với trình độ huấn luyện, có sức khoẻ, đáp ứng đòi hỏi xây đắp và kiểm soát an ninh Nước nhà" (Nhân tố 39).

Tất nhiên, những tiêu chí này mang thuộc tính tầm thường theo đòi hỏi của giáo dục toàn thể của Nhà nước.

Cùng với những tiêu chí này, tại Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI, Đảng ta đã xác định:

"Tập trung nâng cao chất lượng giáo dục, huấn luyện, coi trọng giáo dục đạo đức, lối sống, năng lực thông minh, tài năng thực hiện. Tăng nhanh huấn luyện nghề đáp ứng nhu cầu sản xuất của non sông.

Xây đắp môi trường giáo dục lành mạnh, liên kết chặt chẽ giữa nhà trường với mái ấm và xã hội; xây dựng xã hội học tập, tạo cơ hội và điều kiện cho mọi công dân được học tập suốt đời.

Loài người là trung tâm của kế hoạch sản xuất, song song là chủ thể tạo ra. Tôn trọng và bảo kê quyền con người, gắn quyền con người với quyền và lợi ích của dân tộc, tổ quốc và quyền khiến chủ của dân chúng.

Cấu kết và phát huy toàn vẹn vai trò của thị trấn hội, mái nhà, nhà trường, từng tập thể công lao, các đoàn thể và đồng đội dân cư trong việc chăm nom xây dựng loài người Việt Nam giàu lòng yêu nước, có ý thức làm chủ, trách nhiệm công dân; có kiến thức, sức khoẻ, công lao chuyên nghiệp; sống có văn hoá, tình nghĩa; có ý thức quốc tế chân chính.

Thay đổi cơ bản và vừa đủ giáo dục và đào tạo theo nhu cầu phát hành của phường hội; nâng cao chất lượng theo đòi hỏi chuẩn hoá, văn minh hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế, phục vụ đắc lực sự nghiệp xây dựng và kiểm soát an ninh Nước nhà. Đẩy mạnh xây đắp thị trấn hội học tập, tạo cơ hội và điều kiện cho mọi công dân được học tập suốt đời.

Xây đắp nền văn hóa hiện đại, mặn mòi bạn dạng sắc dân tộc; mái nhà no đủ, hiện đại, hạnh phúc; loài người sản xuất hoàn toản về trí óc, đạo đức, thể chất, năng lực thông minh, ý thức công dân, tuân thủ qui định".

Trước ý định cần thiết phải thay đổi, Đảng ta đã xác định là:

"Chuyển mạnh quá trình giáo dục từ căn bản vũ trang kiến thức sang tạo ra vừa đủ năng lực và phẩm chất người học. Học đi đôi với hành; lý luận gắn với thực tiễn; giáo dục nhà trường hòa hợp với giáo dục mái nhà và giáo dục thị trấn hội" (Quyết nghị số 29, Hội nghị lần thứ 8, Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa XI).

Theo đó, đối với giáo dục Mầm non, giúp trẻ phát triển thể chất, tình cảm, nắm bắt biết, thẩm mỹ, hiện ra các yếu tố đầu tiên của tư cách, chuẩn bị tốt cho trẻ bước vào lớp 1.

Đối với giáo dục đa dạng, tập trung tạo ra trí não, thể chất, hiện ra phẩm chất, năng lực công dân, phát hiện và bồi bổ năng khiếu, xác định phương hướng nghề nghiệp cho sinh viên.

Nâng cao chất lượng giáo dục hoàn toản, Để ý giáo dục tuyệt vời, truyền thống, đạo đức, lối sống, ngoại ngữ, tin học, năng lực và tài năng thực hành, vận dụng tri thức vào thực tiễn; tạo ra tài năng sáng tạo, tự học, động viên học tập suốt đời.

Đối với giáo dục nghề nghiệp, dồn vào một chỗ đào tạo nhân lực có tri thức, tài năng và trách nhiệm nghề nghiệp, hình thành chuỗi hệ thống giáo dục nghề nghiệp với phổ thông phương án và trình độ huấn luyện kỹ năng nghề nghiệp theo hướng ứng dụng, thực hành, bảo đảm phục vụ yêu cầu nhân công công nghệ công nghệ của hoạt động mua bán công trạng trong nước và quốc tế.

Đối với giáo dục Đại học, tập trung tập huấn nhân công trình độ cao, bồi dưỡng hào kiệt, phát triển phẩm chất và năng lực tự học, tự làm cho giàu tri thức, sáng tạo của người học.

Đối với giáo dục nhiều lần, đảm bảo cơ hội cho dân chúng, nhất là ở vùng vùng quê, vùng gian truân, các đối tượng chế độ được học tập nâng cao kiến thức, trình độ, tài năng chuyên môn nghiệp vụ và chất lượng cuộc sống; tạo vấn đề kiện dễ dãi để người công trạng chuyển đổi nghề; bảo đảm xóa mù chữ vững bền.

Trên hạ tầng đó, mục tiêu tổng quát của giáo dục vn là giáo dục loài người vietnam tạo ra toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, tài năng thông minh của mỗi cá nhân; yêu mái ấm, yêu Giang sơn, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả. 

Theo lộ trình đó, Đại hội XII của Đảng cũng xác định là:

"Giáo dục là quốc sách bậc nhất. Phát hành giáo dục và đào tạo nhằm nâng cao dân trí, huấn luyện nhân công, tẩm bổ tuấn kiệt. Chuyển mạnh giai đoạn giáo dục chủ quản từ thiết bị kiến thức sang sản xuất vừa đủ năng lực và phẩm chất người học; học đi đôi với hành, lý luận gắn với thực tiễn".

Từ bí quyết nhìn toàn thể đó sẽ giúp ta bất biến về lối suy nghĩ và có thể cho ta tư vấn tổng thể câu hỏi "học để làm cho gì"?

Ở đây, tôi chỉ xin nói gọn để chúng ta cùng tìm hiểu là: Học để ta hoàn thiện những nhân cách và phẩm chất nhân bản của nhân loại, có nhận thức đúng đắn, thu thập những kiến thức cần thiết để làm cho việc và song hành với cuộc sống. 

Đọc thêm: tin tức nhanh trong ngày